Kan focussen helpen met psychosomatische klachten?

Vandaag beantwoord ik een vraag van een lezer van mijn weblog. Hij schrijft het volgende:

Ik ben een man van midden vijftig en de laatste tijd voel ik me niet meer zo goed. Ik krijg allerlei kleine en vervelende lichamelijke klachten. Ik word er ook een gespannen onder. Ik heb hartkloppingen, veel vaker hoofdpijn en slapen gaat ook moeilijker. Ik ben naar de dokter geweest, maar lichamelijk is volgens hem alles wel goed.

Ik heb moeite met mijn klachten. Ik begin te piekeren en ik wil ze liever ook niet voelen. Ik zou haast bang worden als ik weer last heb van mijn hartkloppingen en bezorgd worden als ik hoofdpijn zou hebben.

Volgens de dokter zou focussen mij kunnen helpen met deze gezondheid klachten. Kan focussen me helpen om er niet zo in de stress te schieten, of zo bezorgd te zijn over wat in voel in mijn lichaam? Zou focussen ook helpen om niet zo boos om mijn lijf te zijn? Ik heb nooit medicatie willen nemen. Eigenlijk ik wil zo graag mijn lijf weer terugkrijgen op een manier waarop ik mij gezond bij voel.

Beste lezer, het klinkt erg vervelend om hier last van te hebben: hartkloppingen, hoofdpijn,  inslaapproblemen, stress en bezorgdheid met piekeren. Er klinkt iets in door dat je ontmoedigd bent. Misschien zit je er al een tijdje mee te worstelen?

Kan focusser je helpen? Ja. Helpt dit je om anders met je problemen om te gaan, met minder stress, met minder bezorgdheid en anders om kunnen gaan met je boosheid? Ja! focussen kan je met al die verschillende kanten helpen.

Je boosheid op je symptomen is zo begrijpelijk, maar pas op dat je niet tegen iets in je lijf gaat vechten en in een gespannen verhouding komt met je lijf.

Jij en je lijf hebben het beiden onder te lijden. Je lijf is geen valkuil of je vijand. Het doet zijn best om jou de signalen te geven dat er iets in je om aandacht vraagt. Op deze manier zoekt het naar genezing en wil je ziel verder kunnen komen om als persoonlijkheid verder te groeien.

Ik wil je uitdagen om de vaardigheden van het focussen toe te passen; dat je vriendelijk en benieuwd en met compassie jezelf in je eigen gevoelens kunt gaan benaderen. Je zou bijvoorbeeld wanneer je hartkloppingen hebt en ook op andere momenten een hand op je hart kunnen leggen en vriendelijk dat je lijf spreken met: "ik ben hier met je, bij je. Is dat goed?" Het is alsof je dan spreekt met iets dat op dat moment als een bang kind in jou is. Kun je je daarbij iets voorstellen?

Het helpt ook om de emoties die je bij naar boven komen op vriendelijk en benieuwd de wijze te begroeten. Als je kwaadheid voelt ten aanzien van je klachten, probeer dan eens te zeggen: "Ik ervaar iets in mij dat kwaad is." Daarmee duw je niet je emoties weg en maakt deze ook niet onbelangrijk. Eigenlijk gebeurt er het tegenovergestelde: je respecteert je emoties en staat ze toe om zo nodig intens aanwezig te zijn. Jij bent dan met je aandacht op vriendelijke en benieuwde wijze bij je emoties; ze overweldigen je niet en je verdringt ze niet.

Bijvoorbeeld: ”Ik ervaar iets in mij dat boos is, een sterk gevoel en ik laat het weten: Ja, ik merk dat dit echt iets in mij is dat zo boos is…" Probeer vervolgens de tegenwoordigheid van geest te bewaren om te luisteren. Laat het je duidelijk maken wat het zo boos maakt. Luister… Probeer op deze manier uit dit lijf gevoel en zijn moties op te maken wat het je duidelijk wil maken.

Als aanvulling om je te helpen vriendelijker te zijn voor je lijf en meer met aandacht stil te staan bij je gevoelens, want dat brengt opluchting en verandering, kan het focussen je ook via deze lijfgevoelens en emoties helpen om de behoefte aan veranderingen voor je gedrag en je leven op te merken. Bijvoorbeeld, je lijf geeft aan dat je meer rust moet nemen. Als je luistert naar je lijf, dan zal je 'van binnen uit' exact komen te weten wanneer je rust nodig hebt en hoeveel rust je nodig hebt.

Het zal je verrassen welke veranderingen je lijf je duidelijk wil maken. Iemand vertelde me eens dat hij van binnen uit, bij een akelig gevoel in zijn borst in eerste instantie, kon opmerken dat hij veel meer behoefte had om 's avonds gezellig bij zijn vrouw te blijven en dat hij zo zijn behoefte aan intimiteit en verbondenheid gestalte kon geven. Door dit te doen kreeg hij minder last van zijn maag en de pijn verdween. Op zijn werk kon hij bovendien veel geconcentreerder bezig zijn.

Veel mensen zijn bang dat er iets ernstigs is wanneer ze iets van ongemak voelen in hun lijf. Maar door het gevoel vriendelijk te bejegenen, benieuwd te zijn naar de boodschap achter het ongemakkelijke gevoel, ontstaat er een gevoelsnotie die aangeeft wat er aan de hand is en wat het nodig heeft. Mensen die de vaardigheden van het focussen hebben geleerd kunnen op deze manier vrijkomen van een psychosomatische klachten en de daarbij passende onbestemde angsten. Focussen helpt om in contact te komen met een lijfelijke wijsheid achter deze klachten van wat goed is.

Samengevat zou kunnen zeggen: Leer focussen en blijf het toepassen. Ik weet dat het echt kan helpen. Bij klachten roept het lijf als het ware om aandacht om duidelijk te maken wat het gevoelsmatig en gedragsmatig nodig heeft.