woensdag 23 oktober 2013

Door zorgvuldig te luisteren naar iemand kan er zich een gevoelsnotie vormen


Iemand mailde me de vraag: “Ik voel niet zo gemakkelijk iets. Hoe kan ik een gevoelsnotie laten ontstaan?”

Gevoelsnoties kunnen spontaan opkomen. We dienen ze te koesteren en te steunen met onze benieuwde aandacht en empatische aanmoediging. Sommige mensen krijgen niet op spontane wijze een gevoelsnotie.  Hoe kun je iemand helpen hiermee?

Laat ik eerst zeggen ik zelf het meeste aan het focussen heb als ik samen met iemand ga focussen. Het is net alsof gevoelsnoties zich dan veel eerder uitgenodigd weten en naar boven komen. Mijn focusmaatje helpt me ook om bij deze gevoelsnoties te blijven, om ze zorgvuldige in de aandacht  te vangen. Ik noem het focusmaatje in dit artikel de focusbegeleider. En dit artikel wil je aanmoedigen om te leren focussen met een focusmaatje, want dat helpt als je moeilijk een gevoelsnotie kunt krijgen.

Hoe kun je een gevoelsnotie uitnodigen, laten ontstaan en naar boven laten komen? Wat helpt hierbij? Hoe kunnen jij en je focusbegeleider elkaar daarin wederkerig steunen? Hoe kunnen jij en je focusbegeleider elkaar helpen om ook bij de gevoelsnotie te blijven, bij dat eerst vage en onduidelijke gevoel, zodat deze niet wegglipt of onbegrepen wordt. De gevoelsnotie heeft zoveel potentie in zich, dat dit niet mag gebeuren!

Soms hoor ik iemand maar praten en praten, hij of zij gaat dan te snel om ruimte bij zichzelf te maken om te voelen. Ik zeg dan niet dat hij of zij verkeerd bezig is. Dat geeft alleen maar een negatieve interactiecirkel en haalt meestal de veiligheid weg met onzekerheid en het gevoel het niet goed te doen. Soms moet iemand eerst zijn verhaal kunnen vertellen. Er is zoveel dat vertelt moet worden!

Maar om te gaan focussen is het wel nodig om op een zeker punt in het gesprek bij iets stil te komen staan en langzamer te gaan. Stil komen staan is iets wat meestal gebeurt op het juiste moment. De focusbegeleider kan dat aanvoelen als deze ook  tijdens het luisteren met aandacht naar binnen is gericht. De focusser hoeft niet iedere keer weer hetzelfde te vertellen. Als focusbegeleider kun je het de focusser toestaan en hem empathisch aanmoedigen om stil te komen staan en zich bewust te worden van die ervaringen waar meestal gemakkelijk aan voorbij gegaan wordt.

Tegelijkertijd kun je door je vriendelijke en attente manier van luisteren de focusser helpen zich veilig te voelen, zodat deze ervaringen waar eerst aan voorbij gegaan werden minder beangstigend of beschamend zijn. Als er op deze manier een gevoelsnotie kan vormen dan is dat opluchtend en brengt dat de focusser vooruitgang in wat hij van binnen ervaart.

Wanneer iemand vriendelijk en attent luistert is dat genade. Iets moeilijks in het leven hoeft dan niet meer snel en oppervlakkig vertelt te worden om er vervolgens weer aan voorbij te gaan.  Nee, er gebeurt dan iets tussen de focusbegeleider en de focusser. De focusser wordt contemplatief, keert zijn aandacht naar binnen. Hij gaat langzamer spreken. Wat gezegd wordt is een weerspiegeling van wat er van binnen in de ziel leeft. Daar zijn twee mensen, de focusser en zijn of haar maatje dan samen mee bezig. De focusser tast af, de focusbegeleider laat hetgene wat de focusser zegt tot zich doordringen. En er gebeurt van alles! Je kunt dat aan het lijf zien van de focusser. Een zeker ontspanning. Het innerlijk landschap van de focusser verandert. En er gebeurt ook iets van binnen in de focusbegeleider. Er groeit een bijzondere schat…

Soms komt de focusser onrustig binnen bij zijn focusmaatje. Zijn verhaal lijkt chaotisch, misschien wel wat hopeloos. Maar de focusbegeleider blijft rustig door inlevend en aanmoedigend te luisteren. Hierdoor gaat ook de focusser deze opmerkzame en empathisch aanmoedigende houding ten opzichte van zichzelf aannemen. Dit biedt ruimte voor die verdiepende en geïnteresseerde blik naar binnen. Juist hierdoor ontstaan gevoelsnoties. Vernieuwende woorden worden er vervolgens van de gevoelsnotie afgelezen. Het blijft niet langer meer van hetzelfde zonder dat er iets verandert en verder komt. Frisse lucht, nieuwe woorden die ontspruiten aan dat gevoel waar eerst nog geen woorden voor waren.

Het is opwindend voor beiden om dit nieuwe en frisse naar boven te zien komen bij de focusser. De focusbegeleider merkt op dat hij  het meemaakt, dat hij als het ware een emotioneel platform creëert voor de focusser om zijn gevoelsnotie zorgvuldig de ruimte te geven en af te tasten. En hij merkt ook zo veel meer, ook bij zichzelf. Je weet wel die bijzondere schat waar ik eerder al naar verwees.

Stil komen te staan bij iets is niet zoiets als een opdracht die de focusbegeleider aan de focusser geeft. Het is een proces dat tussen de focusbegeleider en de focusser ontstaat wanneer de focusbegeleider langzaam spiegelt wat hij de focusser hoort zeggen, wanneer hij de focusser empathisch aanmoedigt om stil te gaan staan bij wat er in hem leeft.

Volgende week wil ik verder stilstaan bij deze subtiele interventies die als effect sorteren dat de focusser langzamer gaat en met aandacht naar binnen gaat. Het is een uitnodiging  en aanmoediging om benieuwd te zijn naar wat er daar leeft. Er ontwikkelt zich veel progressie in een context van de veilige ontmoeting.

Ten slotte: begrijpen jullie wat ik bedoel? Kennen jullie ook de ervaring dat er eerder gevoelsnoties ontstaan wanneer iemand rustig bij zichzelf is als hij luistert, als iemand je gevoelsmatig aanmoedigt om stil te gaan staan bij jezelf?

In januari begint er weer een cursus 1: Leren focussen. De meeste van mijn cursisten gaan de uitdaging aan om al tijdens de cursus samen met een focusmaatje te gaan focussen. Ik krijg veel enthousiaste reacties. Samen focussen is bevorderlijk voor je eigen ontwikkeling. En het is ook heel leuk!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten